Drop files to upload.
Faithlife
Faithlife

De gelijkenis van het onkruid?

Sermon  •  Submitted
0 ratings
· 1 view
Notes & Transcripts | Handout
Geliefde gemeente,
Zo de dominee heeft bijna vakantie dus dan nog even een paar stevige teksten. De gelijkenis van het onkruid heet deze. Althans de leerlingen maken uit de gelijkenis op dat het gaat om het onkruid. Van Bruggen heeft echter gelijk als hij stelt dat dit een verschuiving is van het onderwerp. Het gaat net als bij de vorige gelijkenis van de zaaier om de zaaier. Die zaaier zaait, die wacht en die oogst. De aandacht wordt daarentegen getrokken naar de vijand die onkruid tussen de goede granen zaait en daarmee dreigt de oogst te verkwanselen. Dit was een bekende misdaad in die dagen. Zelfs in het WvS in België is dit als strafbaar feit opgenomen. Onkruid zaaien in andermans akker — en zeker dolik dat op graan leek en goed groeit — is een misdaad.
De verleiding bestaat om hier een simplistische uitleg op los te laten. Het is de uitleg van: de christenen zijn het graan en ieder ander mens is onkruid. En straks komt er een oordeel en gaan de vijanden van God branden in de hel. Alleen dat is niet waartoe deze gelijkenis uit moet nodigen. Zeker, er komt een oordeel. Een oordeel voor ieder mens en die komt aan het einde der tijden — hierover straks meer. In de gelijkenis staat dit gelijk aan de oogst. Overigens is een oordeel niet verkeerd. Elk mens met een beetje rechtvaardigheidsgevoel heeft een oordeel over zaken die slecht zijn. Lewis gebruikt dat argument om uit te leggen dat er een grote Wetgever is die ons die morele code heeft gegeven. We hebben dus allemaal een code. Als je van terroristische aanslagen hoort, of oorlogsmisdaden dan lees je op internet talloze reacties dat de daders moeten branden. Oog om oog, tand om tand. Dus dat er een oordeel komt is nodig, want er is veel onrecht en elk mens is van nature geneigd onrecht voort te brengen.
Preek over
In elk geval is de strekking niet: wij zijn goed, zij zijn fout en zullen brenden in de hel.Maar wat de strekking veel meer is voor de leerlingen van Jezus is dat het Koninkrijk van God is begonnen. De Zaaier is de Mensenzoon — dat is Jezus die gekomen is om te oordelen. Hem is alle macht gegeven op hemel en aarde. Deze mensenzoon is gekomen niet om de wereld te oordelen maar haar te redden. Te redden van de zonde, het kwaad, de satan. Waar deze gelijkenis ons toe aanzet is om geduld te hebben tot dat alles compleet zal zijn. God heeft in zijn plan besloten dat de satan nog vrij spel heeft en dat iedereen vruchten zal dragen naar de vorst die over hem heerst. Of je bent een kind van het koninkrijk en draagt vruchten tot eer van je hemelse Vader, of je bent een kind van de duivel en draagt vruchten van onkruid die bij de oogsttijd niet zullen behouden blijven.
Maar wat de strekking veel meer is voor de leerlingen van Jezus is dat het Koninkrijk van God is begonnen. De Zaaier is de Mensenzoon — dat is Jezus die gekomen is om te oordelen. Hem is alle macht gegeven op hemel en aarde. Deze mensenzoon is gekomen niet om de wereld te oordelen maar haar te redden. Te redden van de zonde, het kwaad, de satan. Waar deze gelijkenis ons toe aanzet is om geduld te hebben tot dat alles compleet zal zijn. God heeft in zijn plan besloten dat de satan nog vrij spel heeft en dat iedereen vruchten zal dragen naar de vorst die over hem heerst. Of je bent een kind van het koninkrijk en draagt vruchten tot eer van je hemelse Vader, of je bent een kind van de duivel en draagt vruchten van onkruid die bij de oogsttijd niet zullen behouden blijven.
Geliefde gemeente,
Dus het gaat er niet om dat wij wel weten wie goed is en wie fout. Het gaat erom dat je voorbereid bent dat de kerk in een tijd bestaat dat niet al het boze definitief uitgeroeid is. En wij moeten geduld hebben en tot die tijd rustig werken aan onze eigen rijping — of bekering natuurlijk. De vraag die het mij in elk geval stelt of ik ook rijp naar de geboden die Jezus ons geeft of dat ik rijp in de zelfzuchtige verlangens van mijzelf. Goede vraag toch? Stelt u hem dan ook!
ADVERTISEMENT
Net als vorige week zijn we vandaag bij het onderwijs van Jezus over het koninkrijk van de hemelen. Het koninkrijk dat van God komt. En nu komen we bij deze gelijkenis aan. Een gelijkenis die bekend staat als de gelijkenis van het onkruid. Dat komt omdat de leerlingen aan Jezus in vers vragen wat de betekenis is van de gelijkenis van het onkruid. Zoals bij de gelijkenis van de zaaier het gestrooide zaad de aandacht trok, zo nu het onkruid dat opkomt.
Matteüs 13:36 NBV
Daarop stuurde hij de mensen weg en ging naar huis. Zijn leerlingen kwamen bij hem en vroegen: ‘Wilt u ons de gelijkenis van het onkruid op de akker uitleggen?’
Het was dan ook een verwarrende gelijkenis. Onkruid strooien op andermans akker was een misdaad van jewelste. Je kon de oogst van je buurman verpesten en dus ook het voortbestaan van zijn gezin ernstig bedreigen. Dat is wat er hier dan ook gebeurt. De aartsvijand van de zaaier heeft onkruid gestrooid en dat komt nu op. Veel uitleggers gaan ervanuit dat het hier om Dolik gaat. Dolik lijkt op graan, maar levert geen vruchten op. Een misselijke streek. Het is niet vreemd dat de leerlingen vragen naar de gelijkenis van het onkruid. Wat heeft dit nu te maken met het Koninkrijk van de hemel dat men zo vurig verwachtte?
Maar goed, we noemen het dus de gelijkenis van het onkruid omdat dit het meest in het oog springt. Toch is het onderwerp bij al deze gelijkenissen het Koninkrijk van de hemelen. En de zaaier is steeds degene die iets doet en uitwerkt. Zo ook hier. Jezus vertelt ons hoe het Koninkrijk van God eruit ziet, ook in deze wereld, in deze bedeling. Dat de uitleg van de gelijkenis moet wachten op twee andere gelijkenissen is niet erg. Alle gelijkenissen vertellen iets over het Koninkrijk van de hemelen, het Koninkrijk van God.
Hier volgt een korte opsomming:
De gelijkenis van de zaaier, de preek van vorige week, vertelt ons dat het Koninkrijk verkondigd wordt onder de mensen, maar dat er veel weerstanden zijn die de mens tegenhoudt: ongeloof, teveel gericht zijn om gelukkig te worden in het hier en nu, zorgen, rijkdom. Maar een deel draagt zeker vrucht.
Dan heb je de gelijkenis van het mosterdzaadje en het zuurdesem. Deze twee gelijkenissen vertellen ons dat het Koninkrijk van God niet groots en machtig begint, maar klein en bijna vertrapt. En toch zal het zijn doorwerking hebben tot het hele deeg doordesemd is en de mosterdzaad uitgegroeid is tot een boom.
Dan komt de gelijkenis waar we vandaag naar kijken, die van het tarwe en het onkruid op een akker dat samen opgroeit tot de dag van de oogst – en zoals de uitleg van Jezus ons leert: pas aan het einde van de wereld zal de rechtvaardige mens en de wetteloze rijp zijn voor verbranding of voor behoud.
Alles hangt met elkaar samen alleen met steeds een andere invalshoek: thema is steeds gelijk Gods rijk dat met Jezus begint in deze wereld. Wel nu stel je voor hoe dit overkomt op de eerste hoorders. Je bent een leerling van Jezus en bent langzaam maar zeker tot de overtuiging gekomen dat Hij de Messias is. Nu komt de beloofde verlossing en de grote kracht van God. Je kent de Schriften uit je hoofd dus je weet als Jezus zichzelf de Mensenzoon noemt dan is Hij het aan wie de macht wordt gegeven om te oordelen. En dan vertelt Jezus nu ineens deze gelijkenis over tarwe en onkruid, over knechten die dat meteen willen wieden maar moeten wachten tot de oogst? Man, dan schrik je!Wanneer is die oogst dan, wanneer zal alles hersteld zijn, wanneer komt het goed met deze wereld? Misschien stort je hele toekomstverwachting wel in. Hoe het precies beleefd wordt door de leerlingen weet ik niet, maar wat ik wel weet is dat zij vragen naar de betekenis van het onkruid. En Jezus die begint weer bij voor af aan. Ho even, het begint niet met onkruid, maar met de zaaier die goed zaad zaait in de akker, maar waar ook onkruid wordt gezaaid door de vijand van de zaaier, de duivel. Let op het goede perspectief.
Het Rijk van God is gekomen, het is nu al begonnen, en nu al is het onder u, ik ben het begin ervan en zal het ook tot groei brengen en zal ook oogsten. Maar er groeit ook onkruid samen op, deze wereld zal nog niet definitief worden bevrijd van het kwaad. En daar is de kerk al 2000 jaar getuige van.s
Nu kan ik mij zo voorstellen dat er onder een aantal van u wat haren overeind staan bij de scheiding van tarwe en onkruid. Kun je anno 2017 wel zo spreken? Is niet de grote aversie tegen religie dat het zo ontzettend zwart-wit is en altijd maar uit is op scheiding? Moeten wij dergelijke teksten nog wel lezen, of moeten we meer richten op de boodschap van liefde en vrede. Maar wie dat doet zal wel meer moeten schrappen van het onderwijs van Jezus. Juist Jezus die voor alle mensen stierf aan het kruis, die zich liet vernederen, martelen en doden, was ook degene die het scherpst van iedereen sprak over de hel, over de veroordeling van het kwaad. Trouwens, er is bijna geen mens die geen rechtvaardigheidsgevoel heeft. Als er een moord wordt gepleegd die Nederland beroerd, of een terroristische aanslag onze aandacht opeist, of oorlogsmisdaden onze oren bereiken, staat het internet bol van de veroordeling en ruige taal. En aan de koffietafel zal dit vast niet anders zijn. Een oordeel is nodig omdat in deze wereld goed en kwaad inderdaad naast elkaar opgroeit. En als kerk ben je erop gericht om goed en kwaad in het licht van Gods geboden te begrijpen. De Schepper van ons allemaal heeft heus wel goed begrepen wat goed is voor ons en wat kwaad, wat tot zijn eer is of tot Gods spot.
Dus het oordeel is logisch en bovendien goed nieuws. Hoe hunkert de wereld niet naar verlossing. Paulus zegt zelfs dat de schepping er reikhalzend naar uitkijkt wie de kinderen van God zijn (). De wereld die kreunt en steunt als een vrouw die bevalt van haar kind, de pijn dat het nog even door moet. En daar gaat deze gelijkenis over.
Het is niet de bedoeling dat je n.a.v. deze gelijkenis om je heen kijkt en scheiding aanbrengt, zoals de knechten dat wilden doen. Goed, fout, slecht, hellevuur voor hem of haar. Nee, deze gelijkenis wil je twee dingen meegeven:
Laten we beide punten tot slot uitgebreider bekijken.
(1) Allereerst maakt deze gelijkenis je attent op hoe het Koninkrijk van God midden in een zondige wereld aanbreekt. En dat begint al bij jouw zondige hart. Als je ergens scheiding wilt aanbrengen, doe dat dan niet tussen mensen, maar tussen je eigen daden. Meet jezelf aan de Bergrede uit van Jezus, luister naar zijn stem in je leven, maar weet ook dat in jouw leven goed en kwaad pas geheel gescheiden worden bij de opstanding. Steeds weer moet ik naar het kruis toe en bidden om vergeving en of zijn zaaigoed in mijn hart vrucht mag dragen. Als gemeente oordelen we dus niet over de mensen buiten de kerk (zoals Paulus ons ook leert). Dat is niet onze roeping. Wel is het onze taak elkaar gericht te houden op het Koninkrijk van God. We mogen dus wel onderscheiden waarop het aankomt. Onderscheiden betekent dat je steeds weer teruggaat naar Gods Woord. Wat is Gods doel met ons, waar leven we voor. Daar mag en moet je elkaar in aanscherpen en vermanen. Hoe pijnlijk ook, maar als broers of zussen in de gemeente mij soms aanspreken is het wel heilzaam. Ik ben blij dat mensen het lef hebben mij aan te spreken op mijn gedrag. Ik wil immers vrucht dragen, en ben blij als iemand zo zorg draagt voor mij dat hij mij bevraagt op mijn keuzes. Je redding is namelijk in het geding! Groei ik op als tarwe of als onkruid? Laat ik mij door de Geest gebruiken in het Koninkrijk van mijn Vader, of in het Koninkrijk van de grote vijand?
(2) Het tweede is dat Jezus ons duidelijk leert dat we moeten wachten op de tijd van de oogst. En wat een evangelie klinkt hierin door, vind je niet? God wacht! Hij geeft nog steeds een tijd van rijping. Hier in de kerk zijn allerlei mensen met hun zonden en gebreken, maar God blijft werken opdat u tarwe mag zijn voor het Koninkrijk van God. En nog heeft de kerk de gelegenheid daarvan te getuigen en anderen ook op Jezus pad te brengen. Getuigen met hart, hoofd en handen. Je levensstijl mag en moet al een getuigenis op zich zijn. En het tweede wat hieraan verbonden is, heb geduld. Augustinus benadrukt dat in zijn boek over het geduld. Hij haalt deze gelijkenis aan om de gelovigen geduld te leren: wees ervan bewust dat de oogst op zich laat wachten tot de aren en het onkruid volgroeid zijn. Dit betekent dat je het goede moet blijven zoeken te midden van het kwaad. We leven in een wereld waar je niet verrast wordt door zonde. Maar onze roeping is het om dit te verdragen zoals Jezus dit deed. Augustinus zegt daarover dit:
Dat was nu de weg van de Koning van de wereld dat hij het kwaad niet alleen verdroeg maar beantwoordde met het goede. Wie vrucht wil dragen zal steeds meer Jezus bidden of het goede zijn hart mag overwinnen en of het bekeerde hart al het kwaad mag beantwoorden met goedheid. Zo luidt ook de bekende tekst uit — die Paulus later ook de gemeente te Rome voorhoudt:
21 Als je vijand honger heeft, geef hem dan te eten, als hij dorst heeft, geef hem dan te drinken. 22Dan stapel je gloeiende kolen op zijn hoofd, en de HEER zal je belonen.
Spreuken 25:21–22 NBV
Als je vijand honger heeft, geef hem dan te eten, als hij dorst heeft, geef hem dan te drinken. Dan stapel je gloeiende kolen op zijn hoofd, en de heer zal je belonen.
Gemeente, heeft u zo geduld met alle mensen? Doen we goed aan wie ons kwaad doen? Kunnen we de minste zijn?
Dan bouw ik nu de preek af door aan de kinderen uit te leggen waar de preek over ging en mogen de ouders achterover leunen:
Zoals ik het kindermoment begon dat alles wat mooi en waardevol is tijd en inspanning kost om te groeien, zo mag jij weten dat God de tijd neemt met alle mensen voor hij terugkomt om te oordelen. Dat betekent dat God geduld heeft met zowel goede mensen als slechte mensen. Jezus roept jou om in Hem te geloven. We geloven dat terwijl alle mensen slecht zijn, Jezus als een zaadje in de grond stierf om ons tot leven te brengen als bloemen in het veld. Hij heeft ons bevrijd van het kwaad zodat je meer en meer kunt oefenen in het goede voor alle mensen die God op jouw weg plaatst. Zoals graan weken nodig heeft om te rijpen, zo ook wij.
Jezus zegt dat je als kind van je hemelse Vader zal stralen als de zon in het koninkrijk . Ik denk dat jullie allemaal zonlicht wel lekker vinden. De zomer maakt mensen blij. Zo is wie leeft naar de geboden van Jezus: die maakt andere mensen blij ongeacht of die mensen aardig zijn voor jou of niet. Maak zo alle mensen blij, ook de mensen die het slechte met je voorhebben, en weet dan: de Here Jezus ziet dat allemaal en aan Hem is het om iedereen aan te spreken als Hij terugkomt. Maar jij, heb jij alle mensen maar lief en heb geduld totdat Jezus terugkomt.
Heb geduld zoals Jezus geduld heeft met deze wereld
De betekenis voor ons is deze oproep:
Doe steeds het goede in een kwade wereld en rijp als het goede graan van Jezus
Laat het graan van Gods liefde in jouw hart rijpen!
Heb geduld en doe goed midden in een kwade wereld
Amen
RELATED MEDIA
See the rest →
RELATED SERMONS
See the rest →